לֵב לָדַעַת

שריפטן · חינוך

פארוואס האט יצחק געוואלט בענטשן עשו?

עשו איז געווען ווייט אוועק פונעם דרך, און יצחק האט אים דאך געוואלט בענטשן. וואס האט ער געוואוסט וועגן מחנך זיין קינדער וואס מיר פארגעסן אלעמאל?

· 6 מינוט צו ליינען · איבערגעזעצט פון ענגליש

אינהאלט7 טיילן
  1. א ברכה פאר עשו?
  2. פון כעס קען מען נישט בענטשן
  3. וואס “שלעכט” מיינט באמת
  4. וואס דאס קינד הערט טאקע
  5. דאס קינד פילט עס
  6. שטראף די זאך, בענטש דאס קינד
  7. צוריק ביים טיש

דיין זון קומט אריין אין שטוב נאך חדר.

ער זאגט נישט קיין שלום. ער ווארפט אוועק די טאש אין קארידאר, און אין פינף מינוט ארום קריגט ער זיך שוין מיט זיין שוועסטער. ווען דו בעטסט אים ער זאל העלפן גרייטן דעם טיש, שרייט ער אפ: “פארוואס אלעמאל איך? דו טשעפעסט זיך אלעמאל צו מיר.”

עפעס הייבט זיך אן צו קאכן אין דיר. דו פילסט ווי די שטים גרייט זיך שוין.

איידער עס קומט ארויס, קוק אויף א טאטע אין די וואכעדיגע פרשה, מיט א זון וואס איז געווען אסאך שווערער ווי דיינער.

א ברכה פאר עשו?

די תורה זאגט עס קלאר:

וַיֶּאֱהַב יִצְחָק אֶת־עֵשָׂו כִּי־צַיִד בְּפִיו וְרִבְקָה אֹהֶבֶת אֶת־יַעֲקֹב

בראשית כה, כח

און שפעטער, ווען יצחק איז שוין אלט, רופט ער עשו’ן כדי אים צו געבן די ברכות.

עשו. דער וואס איז געווען טיף אריין אין אלע שלעכטס.

פארוואס זאל א צדיק ווי יצחק וועלן בענטשן אים? דער אור החיים ענטפערט:

וְטַעַם יִצְחָק שֶׁהָיָה חָפֵץ לְבָרֵךְ עֵשָׂו הָרָשָׁע, כִּי חָשַׁב שֶׁבְּאֶמְצָעוּת הַבְּרָכוֹת יִתְהַפֵּךְ לְמִדַּת הַטּוֹב וְיֵיטִיב דְּרָכָיו, כִּי הַצַּדִּיקִים יִכְאֲבוּ בַּעֲשׂוֹת בְּנֵיהֶם רֶשַׁע, וְהָיָה מִשְׁתַּדֵּל עִמּוֹ לְהֵיטִיב, וְאֶפְשָׁר שֶׁהָיָה מוֹעִיל

אור החיים בראשית כז, א

יצחק האט געמיינט אז דורך די ברכות וועט עשו זיך איבערדרייען צום גוטן און פאררעכטן זיינע וועגן. ווייל צדיקים טוט וויי ווען זייערע קינדער טוען שלעכטס. ממילא האט ער זיך געמיט אים גוטס צו טון, און אפשר וואלט עס טאקע געהאלפן.

ליינט עס נאכאמאל. נישט “ער איז געווען אין כעס אויף אים.” נישט “ער האט אים אויפגעגעבן.” עס האט אים וויי געטון אויף אים, און אויף דעם צער האט ער געענטפערט מיט א ברכה.

פון כעס קען מען נישט בענטשן

יצחק איז געווען די מדה פון גבורה, פון דין. ער איז נישט געווען קיין ווייכער טאטע וואס לאזט אלעס דורך. ער האט גוט געוואוסט וואס עשו טוט, און דאס האט אים צובראכן דאס הארץ.

אבער ער איז דערפאר נישט געווען אין כעס אויף עשו’ן.

דאס איז וויכטיג, ווייל א מענטש אין כעס קען נישט געבן קיין ברכה. כעס פארמאכט דאס הארץ. א ברכה קומט פון אן אפן הארץ. ווען יצחק וואלט געווען אין כעס אויף זיין זון, וואלט ער אים בכלל נישט געקענט בענטשן.

איז יצחק האט געטון עפעס וואס איז פאר אונז זייער שווער. ער האט אפגעטיילט דעם זון פון וואס ער טוט. ער האט קלאר געזען דאס שלעכטס, עס טיף געפילט, און פונדעסטוועגן געזען עשו’ן, די נשמה אונטן, און געוואלט אים אויפהייבן.

וואס “שלעכט” מיינט באמת

קוקט אויף די ווערטער פונעם אור החיים: בַּעֲשׂוֹת בְּנֵיהֶם רֶשַׁע. צדיקים טוט וויי ווען זייערע קינדער טוען שלעכטס.

שלעכט אין די אויגן פונעם אייבערשטן. נישט “שלעכט” ווייל ער האט מיך פארשעמט אין שול. נישט ווייל די משפחה קוקט אויס נישט שיין, אדער ווייל ער צוברעכט וואס איך האב געהאפט פאר זיין צוקונפט, אדער ווייל איך האב עפעס געזאגט און ער האט נישט געפאלגט.

דאס זעלבע איז מיט די אהבה פון יצחק און רבקה. ווען די תורה זאגט אז א טאטע אדער א מאמע האט ליב געהאט א קינד, מיינט עס נישט די געווענליכע ליבשאפט צו דעם קינד וואס גיט דיר נחת אדער טוט אלעס וואס דו זאגסט. רש״י זאגט אז עשו האט יצחק’ן געכאפט מיט זיין מויל. ער האט גערעדט ווי איינער וואס האלט פון מצוות. וואס יצחק האט ליב געהאט איז געווען דאס וואס ער האט געמיינט איז קירבת השם.

ביי א צדיק איז דא נאר איין מאס: קומט דאס קינד נענטער צום אייבערשטן, אדער גייט עס ווייטער אוועק?

וואס דאס קינד הערט טאקע

דא הייבט עס אן וויי צו טון.

קינדער מעסטן ווי פיל זיי זענען ווערט לויט ווי שטארק די עלטערן האבן זיי ליב. דאס איז דער שפיגל וואו זיי זעען זיך אליין.

ממילא, ווען א טאטע אדער מאמע שטראפט פון כעס, הערט דאס קינד נישט “די זאך איז נישט גוט.” ער הערט עפעס אסאך פשוט’ער און אסאך ערגער: מיין טאטע האט מיך נישט ליב. מיין מאמע פיינט מיך.

ער וועט עס אפשר קיינמאל נישט זאגן. אבער ער טראגט עס מיט זיך. אמאל א גאנץ לעבן.

און מען זעט עס אין אסאך שטובער. עס איז דא איין עלטער וואס צו אים גייט דאס קינד, און איינער פון וועמען ער האלט זיך אוועק. ס’האט געווענליך ווייניג צו טון מיט ווער עס איז שטרענגער. ס’האט צו טון מיט וואס יעדער פילט אין הארצן צום קינד.

א קינד וואס ווערט געשטראפט פון כעס הייבט אן צו זען דעם טאטן אדער די מאמע ווי א טריגער: א דערמאנונג ווי ווייניג ליב מען האט אים. ממילא האלט ער זיך אוועק.

דאס קינד פילט עס

דא קען מען זיך נישט פארשטעלן.

א טאטע קען שמייכלען א גאנצן טאג און קיינמאל נישט זאגן קיין הארב ווארט, און דאס קינד וועט פונדעסטוועגן פילן אז אונטן ליגט א טינע. און א טאטע קען זיין שטרענג, זאגן ניין און געבן אן אמת’ן עונש, און דאס קינד וועט זיך דאך פילן ליב געהאט, אויב די ליבשאפט איז אמת.

עס ליגט נישט אין די ווערטער. קינדער שפירן עס.

דער חובות הלבבות ערקלערט וואס מאכט דעם חילוק. ער שרייבט וועגן די חובות פון א מענטש צו זיין ווייב און משפחה, אריינגערעכנט זיי לערנען וואס איז גוט פאר זיי אין תורה און אין לעבן, און ער זאגט פארוואס מען דארף עס טון:

לֹא לְיַחֵל הַגְּמוּל מֵהֶם וְלֹא לְקַדֵּם אֶצְלָם וְלֹא מֵאַהֲבָתוֹ בִּכְבוֹדָם וְשִׁבְחָם וְלֹא לְהִשְׂתָּרֵר עֲלֵיהֶם אַךְ לְקַיֵּם מִצְוַת הַבּוֹרֵא

חובות הלבבות, שער הבטחון ד

נישט כדי צו באקומען עפעס צוריק פון זיי. נישט פאר זייער כבוד אדער שבח. נישט כדי צו זיין דער בעל הבית איבער זיי. נאר כדי מקיים צו זיין דעם ציווי פונעם באשעפער.

און דערנאך זאגט ער וואס עס קומט ארויס פון יעדן וועג:

כִּי מִי שֶׁתִּהְיֶה דַּעְתּוֹ בַּעֲשׂוֹתוֹ חֶפְצֵיהֶם עַל אֶחָד מֵהַדְּבָרִים שֶׁזָּכַרְנוּ תְּחִלָּה לֹא יַשִּׂיג רְצוֹנוֹ מֵהֶם בָּעוֹלָם הַזֶּה וְיִיגַע לָרִיק… וְאִם הוּא נוֹהֵג בָּזֶה לַעֲבוֹדַת הָאֱלֹקִים בִּלְבַד יַעַזְרֵם הָאֱלֹקִים לִגְמֹל אוֹתוֹ בָּעוֹלָם הַזֶּה וְיָשִׂים בְּפִיהֶם שִׁבְחוֹ וְיִגְדַּל עִנְיָנוֹ בְּעֵינֵיהֶם

חובות הלבבות, שער הבטחון ד

דער טאטע וואס טוט עס כדי צו האבן די שליטה, צוליב כבוד, כדי צו געווינען, וועט נישט באקומען פון זיי וואס ער וויל. ער וועט זיך מטריח זיין אומזיסט.

דער טאטע וואס טוט עס נאר כדי צו דינען דעם אייבערשטן: דער אייבערשטער העלפט די קינדער אים צוריקצאלן. ער לייגט זיי זיין שבח אין מויל. זיי געבן אים כבוד.

דאס אייגענע וואס דער טאטע אין כעס קעמפט פאר, כבוד, קומט נאר צו דעם טאטן וואס האט אויפגעהערט דערפאר צו קעמפן.

שטראף די זאך, בענטש דאס קינד

איז ווי אזוי גייען מיר אין די וועגן פון יצחק?

טייל אפ דאס קינד פון וואס ער טוט. דאס קריגן זיך, די חוצפה, דאס נישט שעצן, דאס זענען זאכן וואס ער טוט. זיי גייען פארביי. דאס קינד איז א נשמה, און די גייט נישט פארביי.

שטראף די זאך, רואיג. זאג ניין. שטעל א גדר. גיב דעם עונש. אבער ווייל דער אייבערשטער האט דיר געהייסן פירן דאס קינד, נישט ווייל ער איז געגאנגען קעגן דיר און יעצט מוזסטו געווינען.

קוק אריין אין הארץ איידער דו רעדסט. טו איך דאס פאר אים, אדער פאר מיר? פאר זיין טובה, אדער פאר מיין סדר אין שטוב, מיין גאוה, מיין רעכט?

בענטש אים. קוק אריבער וואס ער האט היינט געטון און זע ווער ער איז באמת, די כוחות וואס דער אייבערשטער האט אין אים אריינגעלייגט. לאז אים פילן אז דו זעסט עס.

א טאטע וואס שטראפט פאר זיך אליין, דינט זיך אליין. א טאטע וואס שטראפט ווייל דער אייבערשטער האט אים געהייסן, דינט דעם אייבערשטן. דאס קינד ווייסט אלעמאל ווער פון זיי שטייט פאר אים.

צוריק ביים טיש

דיין זון שטייט נאך אלץ דארט. “פארוואס אלעמאל איך?”

דאס מאל, איידער דער כעס קומט ארויס, נעמסטו איין אטעם. דו דערמאנסט זיך אין יצחק, וואס האט געהאט צער אויף עשו’ן, און האט זיך געכאפט צו א ברכה אנשטאט א שטראף.

דו זאגסט פונדעסטוועגן: “אזוי רעדט מען נישט. ביטע גרייט צו דעם טיש.”

אבער די שטים איז רואיג. דאס הארץ איז אפן. דו קעמפסט נישט מיט אים. דו פירסט אים.

און ערגעץ אינעווייניג פילט ער דעם חילוק. נישט א טאטע וואס איז קעגן אים, נאר א טאטע וואס איז אויף זיין זייט, אפילו יעצט.

דאס איז די ברכה.

פון א שיעורלֵיל שִׁשִּׁי פָּרָשַׁת תּוֹלְדוֹת חֵלֶק א׳ - אוֹר הַחַיִּים הַקָּדוֹשׁ - לְחַלֵּק בֵּין הַנְּתִינָה לְבֵין רֶגֶשׁ שֶׁל כְּאֵב כְּלַפֵּי הַמְּקַבֵּלהרב שמעון שפיצר

שיקט דעם ארטיקל

דרוקן ווי א גליון

אינעם דרוק פענצטער, קלייבט Save as PDF צו האלטן א קאפיע.

Esc צו פארמאכן